Odkrywamy Świętokrzyskie - Skała i Kamień-Ławki

To dwa wzniesienia z wychodniami skalnymi koło Bielin. Pierwsze wznosi się nad przełomem Belnianki, drugie - nad potokiem będącym jej dopływem.

Skała, stanowiąca jedno ze wzgórz Pasma Bielińskiego, mierzy 360,8 m n.p.m. - Skałą nazywana jest przez mieszkańców Bielin, w Hucie Nowej mówią o niej Barania Góra, bo oni mają wyższą Dużą Skałę - mówi Andrzej Drogosz, prezes Towarzystwa Przyjaciół Bielin i przewodnik świętokrzyski. W swoim archiwum przechowuje pocztówkę z widokiem góry z 1950 roku. Nie była wówczas zalesiona, więc na szczycie doskonale widać duży krzyż.

Krzyże na Skale mają historię sięgającą XIX wieku. W 1913 roku stały tam trzy w ramach obchodów 1600-lecia edyktu cesarzy Konstantyna Wielkiego i Licyniusza umożliwiającego chrześcijanom wyznawanie swojej religii w imperium rzymskim, a także dla uczczenia przypadającą wówczas także 230. rocznicę zwycięskiej bitwy pod Wiedniem. Bieliński proboszcz ksiądz Henryk Radomiński we wspomnieniach opublikowanych w 1916 roku w "Kronice diecezji sandomierskiej" zapisał, że na początku pierwszej wojny światowej, gdy Austriacy szykowali pozycje do obrony przed Rosjanami, zrąbano tę "Golgotę".

Przez kilkadziesiąt lat na Skale stał jeden drewniany krzyż. Trzy ustawiono ponownie za sprawą rolniczej "Solidarności" w 1981 roku, wtedy też zapoczątkowano trwającą do dziś tradycję odprawiania na górze mszy świętych w kolejne rocznice uchwalenia Konstytucji 3 maja. Dla działaczy "S" Skała była też miejscem spotkań w okresie stanu wojennego. Wzgórze otaczała wówczas milicja, aby do nich nie dopuścić.

Obecnie trzy wysokie metalowe krzyże stoją na niewielkiej polanie, a wyrosłe wokół drzewa nie pozwalają ich zobaczyć z daleka. Wędrujący wierzchołkiem góry napotkają także wychodnie piaskowców kwarcytowych. Wokół nich rośnie firletka lepka, inaczej smółka pospolita, która swymi różowymi kwiatami wyróżnia się wśród zieleni.

Bardziej okazałe skały od tych na Skale podziwiać można na położonym 3 km na południowy-zachód od niej wzniesieniu Kamień (300 m n.p.m.). Ukryte w zagajniku bloki środkowodewońskich dolomitów dochodzą do 10 m wysokości, tworząc cztery grupy. Stanowią pomnik przyrody Kamień-Ławki. Ta druga nazwa pochodzi stąd, że kiedyś były ulubionym miejscem wysiadywania młodzieży, także podczas wagarów. Według legendy niósł te skały diabeł, aby zniszczyć kościół w Bielinach. Usłyszał jednak bicie dzwonów na Świętym Krzyżu i upuścił je na ziemię. Ponoć z roku na rok są coraz większe.

Także i Skała ma swoją legendę. Otóż na jej szczycie miał powstać kościół z części skarbu, jaki pozostawił grasujący w okolicy zbój Madej (według innej wersji Kak). Mury, które murarze wznosili przez siedem dni, w nocy ktoś przenosił na niższą pobliską górę Popówkę po drugiej stronie Belnianki. Uznano, że taka jest wola boska, i tam zbudowano świątynię.

Jak tam trafić

Skała położona jest kilkaset metrów na zachód od niebieskiego szlaku Wał Małacentowski - kapliczka św. Mikołaja pod Łysicą. Dojść też tam można ścieżką od drogi za Bielinami w kierunku Huty Nowej przez kładkę na Belniance. Do Kamienia zaprowadzi ścieżka od zakrętu drogi Bieliny - Skorzeszyce, tuż przed wjazdem do Górek Napękowskich.