Nie przespać odkrycia w Zachełmiu

Czy potrafimy wykorzystać światowej sławy znalezisko w Zachełmiu? Jego autorzy deklarują pomoc, ale nie chcą się narzucać. - Od zaraz trzeba to miejsce oznakować i uporządkować - mówi dyrektor Regionalnej Organizacji Turystycznej.

Przypomnijmy: czwartkowy numer "Nature", jednego z najbardziej prestiżowych czasopism naukowych na świecie, otwierała publikacja zmieniająca dotychczasowe wyobrażenia o powstaniu lądowych kręgowców - czworonogów. Powstała na podstawie odkryć dokonanych w dawnym kamieniołomie w Zachełmiu koło Zagnańska. Naukowcy szacują, że znalezione tam tropy należą do tetrapodów, które wyszły z morza 395-397 mln lat temu, o 18 mln lat wcześniej, niż dotychczas sądzono.

Głównym autorem tej naukowej sensacji jest Grzegorz Niedźwiecki z Uniwersytetu Warszawskiego, który 10 lat temu ukończył kieleckie Technikum Geologiczne. Poszukiwania i badania prowadził wspólnie z absolwentem tej samej szkoły Piotrem Szrekiem, kielczaninem pracującym obecnie w Państwowym Instytucie Geologicznym w Warszawie. Udział w odkryciu ma także dr Zbigniew Złonkiewicz, zastępca dyrektora Oddziału Świętokrzyskiego PIG w Kielcach.

Czy wspaniały sukces potrafimy wykorzystać dla regionu?

- Jeśli gdzieś na świecie nastąpi ważne odkrycie, to zaraz powstaje muzeum, ścieżka dydaktyczna. W Zachełmiu jest ogromny potencjał do wykorzystania - uważa Szrek. Informuje, że najbardziej wartościowe odciski tropów zabrano wprawdzie do Muzeum Geologicznego w Warszawie, część do PIG w Kielcach, ale większość została na skalnych ścianach kamieniołomu. - Na powierzchni prawie sześciu i pół na trzy i pół metra jest ich bardzo dużo, kilka przecinających się ścieżek - opowiada Szrek. Według niego nie ma zagrożenia, że zostaną stamtąd wykradzione, bo na skale są "nie do ruszenia". Trzeba je jednak chronić przed zniszczeniem.

- Na etapie badań nie informowaliśmy gminy, co tam znaleźliśmy. Teraz nie chcemy się narzucać, ale jesteśmy do dyspozycji - mówi Szrek. - Nikogo nie chcemy jednak uszczęśliwiać na siłę. To gmina musi wyjść z inicjatywą. Jak najszybciej, aby nie przespać odkrycia - dodaje.

Wójt Zagnańska Zbigniew Zagdański cieszył się wczoraj, że o Zachełmiu i gminie jest głośno nie tylko w kraju. - Postaramy się wypromować to miejsce i wyeksponować to, co zostało odkryte. Musimy opracować jakiś program - zapowiedział. Dodał, że gmina może mieć z tym problem, bo część kamieniołomu należy do spadkobierców dawnych właścicieli. Wójt przypuszcza, że mogą oni odzyskać także pozostałą część. - Chcieliśmy wykupić, żeby coś urządzić w tym miejscu, ale nie było takiej woli - twierdzi wójt.

Szrek informuje, że wspomniana skała z tropami jest obecnie na terenie należącym do gminy, trochę odcisków znajduje się też na prywatnej części.

Z prywatnym właścicielem chce się szybko spotkać Jacek Kowalczyk, prezes Regionalnej Organizacji Turystycznej i dyrektor zajmującego się turystyką departamentu urzędu marszałkowskiego. - Od zaraz trzeba to miejsce dobrze oznakować, uporządkować - mówi. Odkrycie proponuje też włączyć do powstającego Świętokrzyskiego Szlaku Arche-Geo, który ma przebiegać od Krzemionek, przez Kielce, do gminy Chęciny. Projekt zakłada m.in. powstanie Muzeum Ziemi w dawnym kieleckim kamieniołomie Wietrznia. - Może tam te tropy powinny się znaleźć? - zastanawia się Kowalczyk. Zapowiada zorganizowanie międzynarodowej konferencji naukowej poświęconej odkryciu w Zachełmiu.

[e-mail]