Odkrywamy Świętokrzyskie. Służebna to była wieś

Odkrywamy Świętokrzyskie - Świniary (gm. Solec-Zdrój). Była to jedna ze służebnych wsi, jakie powstawały wokół grodów książęcych. Nazwa wskazuje, że jej mieszkańcy troszczyli się, by księciu i jego świcie nie zabrakło mięsa na stole

Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z XIII wieku, prawdopodobnie wtedy powstała również parafia. Należący do niej kościół przechodził różne koleje losu. W czasach Jana Długosza istniał w Świniarach drewniany kościół pod wezwaniem św. Wacława. W drugiej połowie XVI wieku świątynia została zamieniona na zbór protestancki. W następnym stuleciu katolicy postawili w jego miejscu nowy kościół, który został zniszczony przez wojska siedmiogrodzkie w czasie potopu szwedzkiego.

Obecny wzniesiono według jednych źródeł w 1668 roku, a innych na początku następnego stulecia. Był wielokrotnie rozbudowywany i remontowany. Do drewnianego kościoła dobudowano od północy murowaną kaplicę z przedsionkiem, a od południa zakrystię. Murowana jest również dolna część dzwonnicy, którą była najpierw wolnostojąca, a później została połączona z korpusem świątyni.

Jej wnętrze utrzymane jest w późnobarokowym stylu. W ołtarzu głównym znajduje się wizerunek Jezusa Chrystusa na krzyżu. Przy kolumnach stoją rzeźby św. Weroniki z chustą i św. Longina z włócznią. Na sklepieniu prezbiterium widnieje malowidło przedstawiające obecnego patrona kościoła św. Stanisława biskupa, uzdrawiającego Piotrowina. Obraz tego świętego z Piotrowinem umieszczony jest również w prawym ołtarzu przy tęczy. Pochodzi z XVIII wieku, podobnie jak większość wyposażenia kościoła. Warto zwrócić uwagę m.in. na drewniane ławki, na których widnieją herby Prus III i Łabędź.

Drugi lewy boczny ołtarz z obrazem Matki Boskiej z Dzieciątkiem, na zdobionym rombami lustrzanym tle, jest obecnie w konserwacji. Podobnie jak kamienna figura Matki Bożej Różańcowej z postaciami świętego Dominika i świętej Katarzyny z Sieny po bokach, umieszczone na wysokiej kolumnie z łacińskimi inskrypcjami. Ten pochodzący z 1694 roku cenny zabytek jesienią wróci na plac kościelny.

Mocno ucierpiał tak jak kościół pod koniec ostatniej wojny, kiedy to Świniary znalazły się w ogniu zaciętych walk, jakie Niemcy toczyli z Armią Radziecką. Proboszczem parafii był wówczas ksiądz Jan Olesiński, który ofiarnie pomagał mieszkańcom. M.in. na kolanach ubłagał niemieckich żandarmów, by darowali życie kilkunastu osobom prowadzonym na rozstrzelanie za niedostarczenie zboża w ramach wyznaczonego kontyngentu. Trzy lata temu w kościele w Świniarach odsłonięto tablicę poświęconą temu zmarłemu w 1999 roku kapłanowi.

Jak tam trafić

Świniary to wieś w gminie Solec-Zdrój położona blisko drogi 77 Sandomierz - Kraków, między Pacanowem a Nowym Korczynem. Znajduje się na Świętokrzyskim Szlaku Architektury Drewnianej. Więcej informacji o wsi znaleźć można na stronie www.swiniary.republika.pl