Odkrywamy Świętokrzyskie. Lasocin (gm. Ożarów)

Lasocin (gm. Ożarów) przez ponad trzy wieki był miastem lokowanym na tzw. surowym korzeniu, w miejscu wykarczowanego lasu.

Lokacji tej w 1549 roku dokonali na prawie magdeburskim i na mocy przywileju króla Zygmunta Augusta podkomorzy i podsędek lubelski Andrzej Lasota wraz z żoną Barbarą, dziedzice pobliskiego Dębna. Kolejnymi właścicielami Lasocina byli Oleśniccy, a później m.in. Fedorowiczowie, Zubińscy i Denhoffowie.

Ze "Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich" dowiadujemy się, że około 1860 roku lasocińscy mieszczanie trudnili się "wyrobem płótna grubego w ilości do 15000 łokci rocznie". Pod koniec XIX wieku w Lasocinie zamieszkiwało ponad 800 mieszkańców. Nie posiadał już wówczas praw miejskich, które stracił w 1869 roku. Był za to siedzibą gminy, w skład której wchodziło kilkanaście wsi. Dziś liczy zaledwie około 300 mieszkańców.

Jako miasto miał całkiem spory rynek, którego większą część zajmuje obecnie gmach szkoły z ogrodzonym placem. Koło dawnej siedziby urzędu gminy, która dziś służy piekarni, zachował się niewielki skwerek z odnowionymi ostatnio alejkami i ławeczkami, a także z abstrakcyjną rzeźbą i obeliskiem upamiętniającym mieszkańców walczących w wojnie polsko-bolszewickiej oraz II wojnie światowej. Poza szkołą najbardziej okazałym budynkiem jest Dom Ludowy z nową elewacją, dużym napisem, orłem w koronie i datą 1926. W rynku, a także w wychodzących z niego uliczkach, zwracają uwagę stare domy z białego kamienia i drewniane. Ustępują jednak powoli współczesnej zabudowie.

Góruje nad nią wysoki i obszerny kościół, zbudowany z czerwonej cegły w połowie ubiegłego wieku. Zastąpił drewniany XVII-wieczny kościółek, który został przeniesiony do wsi Stodoły (gmina Wojciechowice), jednak bez większości elementów barokowego wyposażenia, które pozostało w Lasocinie i służy w nowej świątyni. W pochodzącym z około 1700 roku jej ołtarzu głównym umieszczony jest obraz patrona parafii św. Michała Archanioła.

Na placu kościelnym stoi kamienny krzyż z 1860 roku oraz starsza o cztery lata rzeźba św. Jana Nepomucena. Kilkaset metrów na wschód, przy drodze do Dębna, zobaczyć można kapliczkę słupową z Chrystusem Frasobliwym, prawdopodobnie z XIX wieku. Rzeźby i krzyże z tego okresu, powstałe w okolicznych warsztatach kamieniarskich, zachowały się również na lasocińskim cmentarzu parafialnym.

Jak tam trafić

Lasocin położony jest około 7 km na wschód od Ożarowa, 2 km na północ od drogi krajowej 74, z której należy skręcić w Szymanówce.